Eğitim PDR Bölümü Psikoloji Bölümü

Bilimsel Araştırma Yöntemleri

Bilimsel Araştırma Yöntemleri hakkındaki bu yazımız daha çok ders notu şeklindedir. PDR ve Psikoloji bölümü okuyan arkadaşların ölçek oluşturmaları, bilimsel araştırma yapmalarını kolaylaştırabilmek ve yol gösterebilmek amacıyla yazılmıştır.

Bilim: Evreni anlayabilme ihtiyacı. Kontrol. Doğal olayları ve bunlar arasındaki ilişkileri kavrama yolunda denediği akademik çalışmalar ve geliştirdiği bilgilerdir. İnsan yaşantısına kolaylık sağlayan dokunuşlardır. Gerçeği bulmaya yönelmiş bir araştırmadır.

Olgu: Herkesin kabul ettiği bilgi.

Kavram: Herkesin bilgiyi açıklama şekli birbirinden farklıdır. Bir kelime söylendiğinde bireylerin kafasında türlü türlü şeyler canlanır.

Bilim somut ve objektiftir. İlk ortaya çıkışı Mısır’da Nil Nehri’nin taşmasıyla olmuştur. Nehrin yılın belirli zamanlarda taştığını fark etmişler ve ona göre insan hayatını kolaylaştırmak için önlemler almışlardır. İnsanlar durumu anlamaya, açıklamaya ve kontrol altına almaya uğraşmışlardır. Bilim şüpheyle başlar. 3 işlevi vardır; anlama, açıklama ve kontrol etme.

Bilimsel Yöntem: Bacon’un tümevarım yöntemiyle, Aristo’nun tümdengelim yaklaşımlarının sentezidir.

Bilimle İlgili Gelişmeler

  1. Doğaüstücülük: Örneğin çok tanrılı dinler dönemi. İnançlarla ilgili yanlışlar, mesela cennetten arsa verme vaadiyle kandırma kendini insanlara tanrı gibi inandırma vb.
  2. Bireysel Yaşantılar: Herkes yalnız yaşar. İnsanların yaşamış olduğu olaylar birbirinden farklıdır. Bireylerin yaşantıları, bakış açıları bilimi etkiler.
  3. Nicelik: Bilim, beş duyu organıyla algılanmalıdır. Niteliği kabul etmez.
  4. İlişkilerin Keşfi: Evlilik ve cenaze törenleri, kültürler, değerler nasıl düzenlenmiştir gibi konular.
  5. Gerçeğe Yaklaşıklık: Bilim, yenisi çıkana kadar doğruyu bulmalıdır. Objektif ve bilginin keşfedilmesi ile ilgilenmelidir.

Araştırma Çeşit ve Yöntemleri

Kullanılan düzey ve amaç değişir. Araştırmalar amacına, düzeyine ve fonksiyonuna göre temel ve uygulamalı araştırmalar yapılır.

  1. Temel Araştırma: Mevcut olanın üzerine yeni kuramsal bilgiler koymak. Farklı kaynaklardan bilgi alarak kendi yorumunu katmak diyebiliriz.
  2. Uygulamalı Araştırma: Problemlere çözüm yolları bulmaktır. Tıpçılar, psikologlar vs bu yöntemi kullanırlar.
  3. Laboratuvar ve Saha Çalışmaları: Somutu elde etmek için yapılırlar.
  4. Tarihi Yöntem Araştırmaları: Türkiye’de genellikle kazı çalışmaları olarak kendini gösterir. Eserlerin Türkçe’ye çevrilmesine de buna dahildir.
  5. Betimleme Yöntem Araştırması: Betimleyerek anlatılması, yorum katılması. Nicel verilerle açıklanması demektir.
  6. Deneysel Yöntem Araştırması: Ön test – son test, kontrol grubu, deney grubu olabilir. Bağımlı, bağımsız, sürekli, süreksiz değişken vs. Bir davranışın sonuçlarını, sıklığını araştırmaktır.

PROBLEM

A) Problemin durumu

B) Problem seçimi: Araştırılabilirlik, yararlılık, genellenebilirlik, orijinallik, güncellik, ekonomiklik, süre, ilgi, hazıroluş, risk, hırs, teknik olanaklar, destek

C) Problem (soru) cümlesi

D) Alt problemler

Problem: Üniversitede okuyan öğrencilerin evlilik yaşlarının karşılaştırılması

1. Alt Problem: Üniversitede okuyan evli öğrencilerin başarıları nasıl etkilenir?

2.Alt Problem: Üniversitede okuyan evli öğrencilerin cinsiyetleri nasıl farklılaşmaktadır?

3.Alt Problem: Üniversitede okuyan evli öğrencilerin ailelerinin sosyo-ekonomik düzeylerinin karşılaştırılması.

Bilimsel Araştırmada Aranan Özellikler: Objektiflik, Görelilik, Alenilik ve Gerçekleme

Bilimsel Araştırma Yöntemleri hakkında bilmeniz gereken kavramlar;

Denence (Hipotez, tahmin): Bir problemi çözebilmek için yürütülen tahmindir. Araştırılıp değerlendirilebilir.

Sayıltı (Varsayım): Yapılan bir araştırma sonucunun kabul edildiğinin varsayılması. Elde edilen bilgilerin olasılıklarını, olumlu veya olumsuz sonuçlarının kabul edilmesidir.

Metodoloji (Yöntem): Araştırmanın nasıl yapılacağı, bilgi-belgelerin nasıl çözümlenip yorumlanacağı, sonuca hangi yol kullanılarak varılacağı, izleyeceğimiz yoldur. Araştırmanın omurgasıdır.

Veri (Data): Araştırmadan elde edilen tüm nicel sonuçlar, bilgilerdir. Amaç için kullandığımız, kaynak olarak kullandığımız her şey veridir.

Bilimsel Yöntemin Aşamaları

  1. Problemi hissetme.
  2. Problemi tanılama (adını koyma)
  3. Denenceleri koyma (alt problemler vs)
  4. Verileri elde etme, toplama
  5. Değerlendirme

Ne kadar çok kişiye ulaşırsan, güvenirlik ve geçerlik o kadar yüksek olur. Anket veya ölçekteki madde sayısının en az 10 katı kadar bireye ulaşılması tavsiye edilmektedir.

A) Olasılıklı Örnekleme Yöntemleri

  1. Basit Örnekleme Yöntemi (Rastgele, tesadüfen seçilir. Evren homojen kabul edilir.)
  2. Sistematik Örnekleme Yöntemi (Sıralama, numaralandırma vardır. Belli numara veya sıra verilir.)
  3. Tabakalı Örnekleme Yöntemi (Farklı özellikleri içeren evren, kendi içinde homojen alt evrenlere ayrılır. Kızların %50’si, erkeklerin %50’si gibi.)
  4. Küme Örnekleme Yöntemi (Evreni temsil özelliğine sahip bazı kümelere ayrılır. Bir ildeki 9. sınıflarla çalışmak yerine, 2 okuldaki 9. sınıflarla çalışmak gibi.)

B) Olasılık Dışı Örnekleme Yöntemleri

  1. Monografik Örnekleme Yöntemi
  2. Kolay Örnekleme Yöntemi
  3. Kota Örnekleme Yöntemi
  4. Amaçlı Örnekleme Yöntemi
  5. Kartopu Örnekleme Yöntemi

Bilimsel Araştırma Aşamaları

  1. Araştırma konusunun seçilmesi.
  2. Araştırmanın amacının belirlenmesi.
  3. Araştırmanın evren ve örneklemi, yöntemi belirlenmesi.
  4. Verilerin toplamı için ölçek/anket geliştirilmesi.
  5. Bulgular, yorum ve tartışma.

 

Yazar Hakkında

Psikolojiktir

Site yöneticisi. Alandan olduğu için sitedeki bütün içerikler en son yöneticinin onayından geçirilerek yayınlanır. Alanla ilgili bilgileri, 4 yıllık lisans ve 2 yıllık çalışma hayatının getirdiği deneyimleri birincil ağızdan paylaşmaktadır.

Yorum Yap