Psikolojik Hastalıklar

Depresyon

DEPRESYON

Depresyon (Majör bozukluk veya kronik) yaygın fakat ciddi bir duygudurum bozukluğudur. Uyku, yemek veya çalışma gibi günlük faaliyetlerinizi nasıl hissettiğinizi, düşünebileceğinizi etkileyen ciddi semptomlara neden olur. Teşhis için semptomların en az iki haftadır olması gerekir.

-> Kalıcı depresif bozukluk en az iki yıl süren depresif bir ruh halidir. Kalıcı depresif bozukluk tanısı konan bir kişinin, daha az şiddetli semptomlarla birlikte majör depresyon atakları da olabilir, ancak belirtiler iki yıl sürmüşse kalıcı depresif bozukluk diyebiliriz.

-> Perinatal depresyon, doğumdan sonra bir çok kadının yaşadığı hafif depresif duygular ve kaygı belirtilerinden çok daha ciddidir. Perinatal dep. olan kadınlar gebelikte veya doğumdan sonra şiddetli depresyona maruz kalırlar. Perinatal dep.  eşlik eden aşırı üzüntü, kaygı ve tükenme duyguları, bu yeni annelerin kendileri ve / veya bebekleri için günlük bakım faaliyetlerini tamamlamalarını zorlaştırabilir.

-> Psikotik depresyon, bir kişinin şiddetli depresyona ve bazı yanlış psikoza sahip inançları (sanrılar)  başkalarının duyamadığı veya görmediği rahatsız edici şeyleri duyması (halüsinasyonlar) gibi bazı psikoz vakaları olduğunda ortaya çıkar. Psikotik belirtiler tipik olarak suçluluk, yoksulluk veya hastalık sanrıları gibi depresif bir temaya sahiptir.

-> Mevsimsel Depresyon daha az doğal güneş ışığının bulunduğu kış aylarında başlangıcı ile karakterizedir. Bu türün genellikle ilkbahar ve yaz aylarında yükselir. Kış depresyonu, tipik olarak sosyal açıdan kabuğuna çekilme, artan uyku ve kilo artışı eşliğinde her yıl mevsimsel affektif bozuklukta tekrar yaşanır.

Bipolar bozukluk depresyondan farklıdır, ancak bipolar bozukluğu olan bir kişinin majör depresyon ölçütlerini  karşılayan ciddi derecede kötü ruh halinde atakları yaşaması, bu listeye dahil olmasına neden olmuştur. Ancak bipolar bozukluğu olan bir kişi, “mani” ya da “hipomani” adı verilen daha az şiddetli bir form olan aşırı duygusal ya da sinir bozucu ruh durumlarına maruz kalır.

DSM-5’in tanısal sınıflandırmasına yeni eklenen diğer depresif bozukluk tiplerine örnek olarak yıkıcı, ruh hali dengesizliği bozukluğu (çocuklarda ve ergenlerde teşhis edilir) ve adet öncesi disforik bozukluk bulunur.

Depresyon Belirtileri

Gün boyunca, neredeyse her gün, en az iki hafta boyunca aşağıdaki belirti ve semptomlardan bazılarını yaşıyorsanız, depresyona girmiş olabilirsiniz.

  • Sürekli üzülen, endişeli veya “boş” ruh hali
  • Umutsuzluk veya kötümserlik hissi
  • Sinirlilik
  • Suçluluk hissi, değersizlik veya çaresizlik hissi
  • Hobi ve etkinliklere ilgi veya haz kaybı
  • Azalan enerji veya yorgunluk
  • Hareketlerde ve konuşmada yavaşlama.
  • Huzursuz hissetmek
  • Konsantre olma, hatırlama veya karar verme güçlüğü
  • Uyku güçlüğü, sabah erken uyanma veya çok fazla uyuma
  • İştah ve  kilo değişiklikleri
  • Ölüm ve intihar girişimi üzerine düşünceler
  • Açıkça fiziksel nedeni olmayan ağrılar, baş ağrısı, kramp veya sindirim sorunları

Depresyona giren kişilerde bütün belirtiler bulunmayabilir.. Bazıları birkaç belirti yaşarken bazılarında daha çok belirti görülebilir. Majör tanısı için düşük duygudurumun yanı sıra bazı kalıcı semptomlar olmalıdır.Belirtilerin şiddeti ve sıklığı ve ne kadar süre devam ettikleri bireye ve depresyon çeşidine bağlı olarak değişecektir. Belirtiler, hastalığın evresine bağlı olarak da değişebilir.

Risk Faktörleri

Depresyon, dünya genelinde en sık rastlanan zihinsel bozukluklardan biridir. Mevcut araştırmalar, bu hastalığın genetik, biyolojik, çevresel ve psikolojik faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandığını ileri sürmektedir.

Her yaşta olabilir, ancak genellikle yetişkinlerde görülür. Çocuklar ve ergenlerde olağan kabul edilmektedir, ancak bazen düşük ruh halinden daha belirgin ve tehlikeli semptomlar bulunduğunda dikkate alınması gerekir. 

Özellikle orta ya da yaşlı yetişkinlerde depresyon diyabet, kanser, kalp rahatsızlığı ve Parkinson hastalığı gibi ciddi tıbbi hastalıklarla birlikte görülebilir. Depresyon mevcut olduğunda bu hastalıklar genellikle ilerler ve olumsuz etkilenir. Bazen bu fiziksel hastalıklar için alınan ilaçlar, bu hastalığa yol açan yan etkilere sahip olabilir. Bu karmaşık hastalıkların tedavisinde deneyimli bir doktor, en iyi tedavi stratejisinin geliştirilmesine yardımcı olabilir.

Risk faktörleri şunlardır:

  • Kişisel veya aile depresyon öyküsü
  • Yaşamda büyük değişiklikler, travma veya stres
  • Bazı fiziksel hastalıklar ve ilaçlar

Tedavi ve Terapiler

Depresyon, hatta en şiddetli psikolojik vakalar bile tedavi edilebilir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa, o kadar etkili olur. Genellikle ilaçlarla, psikoterapiyle veya ikisinin kombinasyonu ile tedavi edilir. Bu tedaviler semptomları azaltmazsa, elektrokonvülsif tedavi (ECT) ve diğer beyin stimülasyon terapileri tedavi için seçenek olabilir.

Size uygun tedavi şeklinin bulunması biraz zaman alabilir ve deneme yanılma yolu ile ilerlenebilir.

İlaçlar

Antidepresanlar, depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlardır. Beyninizin ruhsal durumu veya stresini kontrol eden belirli kimyasalların kullanılma biçimini geliştirmeye yardımcı olabilirler. Yan etkileri daha az olan ve size en uygun olan antidepresanı bulmak biraz zaman alabilir. Geçmişte sizin veya aile üyelerinizden birinin kullandığı antidepresanlar bu konuda yardımcı olabilir.

Antidepresanların etkisini göstermesi genellikle 2 ila 4 hafta arasında sürer ve uyku, iştah, konsantrasyon sorunları gibi semptomlar kötü ruh halinizden daha önce düzelir; bu nedenle etkili olup olmadığı hakkında bir sonuca varmadan önce ilacı kullanmaya devam etmek önemlidir. Antidepresan kullanmaya başlandığında, doktorun haberi olmadan bırakılmamalıdır. Bazen antidepresan kullanan insanlar kendilerini daha iyi hissettiği için ilaç almayı keserler ve hastalık tekrar kendini gösterir. Siz ve doktorunuz ilaç almayı durdurmanın vakti geldiğine karar verdikten sonra, genellikle 6 ila 12 aylık bir süre sonunda doktorunuz yavaş yavaş ve güvenle dozunuzu azaltmanıza yardımcı olacaktır. İlacın aniden kesilmesi olumsuz etkilere neden olabilir.

Psikoterapiler

Birkaç çeşit psikoterapi (konuşma terapisi ya da daha az spesifik bir biçimde danışmanlık olarak da adlandırılır) depresyonda olan kişilere yardımcı olabilir. Hastalığın tedavisinde bilişsel davranışçı terapi , kişilerarası terapi ve problem çözme terapisi uygulanabilir. 

Beyin Uyarıcı Terapiler

İlaçlar belirtileri azaltmazsa, elektrokonvülsif tedavi (ECT) bir seçenek olabilir. En yeni araştırmarlara dayanarak:

  • ECT, diğer tedavilerle daha iyi hissetmemiş, ciddi depresyonu olan insanlar için rahatlama sağlayabilir.
  • Elektrokonvülsif tedavi etkili bir tedavi olabilir. Hızlı bir iyileşmenin gerekli olduğu veya ilaçların güvenli bir şekilde kullanılamadığı bazı ciddi vakalarda, ECT ilk tedavi yöntemi olarak kullanılabilir.
  •  Günümüzde sıklıkla hastaneye yatan bir prosedür olan EKT sıklıkla ayaktan tedavi esnasında uygulanmaktadır. Tedavi, genellikle iki ila dört hafta boyunca haftada üç kez olmak üzere bir dizi oturumdan oluşur.

UYARI: ECT, karışıklık, yönelim bozukluğu ve hafıza kaybı da dahil olmak üzere bazı yan etkilere neden olabilir. Genellikle bu yan etkiler kısa süreli olmasına rağmen, bazen hafıza sorunları, özellikle tedavi süresince aylarca sürebilir.

Tedavi Dışında: Yapabileceğiniz Şeyler

  • Aktif olmaya ve egzersiz yapmaya çalışın.
  • Kendiniz için gerçekçi hedefler belirleyin.
  • Diğer insanlarla vakit geçirmeye çalışın.
  • Kendinizi soyutlamamaya çalışın ve diğerler insanların size yardım etmesine izin verin.
  • Ruh halinizi hemen değil, kademeli bir şekilde düzeltmeyi hedefleyin.
  • Evlilik veya boşanma gibi önemli kararları daha iyi hissedene ve karar verene kadar erteleyin. Kararlarınızı, sizi çok iyi tanıyan ve durumunuza daha objektif bir bakış açısı getirebilecek insanların yardımları ile alabilirsiniz.

Bu konuda profesyonel destek almanın en doğru karar olacağını unutmayın.

Etiketler

Psikolojiktir

Site yöneticisi. Alandan olduğu için sitedeki bütün içerikler en son yöneticinin onayından geçirilerek yayınlanır. Alanla ilgili bilgileri, 4 yıllık lisans ve 2 yıllık çalışma hayatının getirdiği deneyimleri birincil ağızdan paylaşmaktadır.

İlgili Yazılar

3 Yorum

  1. Çok düzenli ve bilgilendirici bir içerik olmuş. Bu arada unutmamak gerekir ki, tedavi dışındaki seçenekler yalnızca hafif şiddetli depresyonlarda işe yarayabilir.

  2. Birkaç gündüz çok kötüydüm şansa bu yazınıza denk geldim ve depresyonda olduğumu anladım. Önerilerinizi yapmaya başladım ve çok daha iyi hissetmeye başladım . Doktora gidip ilaç kullanmak istemiyorum. Çok teşekkür ederim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close
Close