Genel Nedir?

Ritalin

Ritalin genellikle dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılır. Beyin kimyasalları üzerindeki etkisi sayesinde bireyin dikkat süresini arttırır, aşırı hareketliliğini azaltır. İlaç kalıcı bir iyileşme sağlamaz. Kullanıldıktan sonra etkisi süresince bireyin dikkatini toplamasını sağlar.

Daha anlaşılır olması için maddeler ile Ritalin;

  1. İlacın etki süresi 4-5 saat civarındadır.
  2. İlacın vücuttan atımı 16 saat dolaylarında sürdüğünden uzun süreli kullanımlarda etkisi diğer ilaçlar gibi azalmaz. (İstisnai kişiler olabilir.)
  3. İlacın birçok yan etkisi bulunmaktadır. Bu yan etkilerinden biri de uykusuzluktur. Bu yüzden üniversite çağındaki gençler sınav haftalarında sıkça bu ilacı kullanmaktadırlar. (Doktor gözetimi olmadan kullanımı kesinlikle doğru değildir.)
  4. İlaç 10 mg dır. Bir kutunun içerisinde 30 tablet bulunur. Çocuklarda günlük 20-30 mg, yetişkinlerde ise 30-40 mg şeklinde kullanılır. (Doktorunuzun reçetesine göre kullanın. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır.)
  5. Kırmızı reçeteli bir ilaçtır.

Ritalin kimler tarafından kullanılmalı?

İlacın dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan bireylerde kullanılması gerektiğini biliyoruz. Bireylerde böyle bir bozukluğun olup olmadığını anlamak için belli testler yapılır. Ancak kendinizde DEHB olduğundan şüpheleniyorsanız size ipucu olması açısından bazı örnekler verebiliriz,

Unutkanlık yaşıyor musunuz? (Eşyalarını unutma vb)

Hangi ders olursa olsun dinlerken sıkılıyor musunuz? Bir yerden sonra tamamen koptuğunuz oluyor mu? (Bazı derslerde oluyor, bazılarında olmuyorsa bu DEHB belirtisi değildir.)

Film ya da dizi izlerken sıkıldığınız kalkıp daha sonra devam ettiğiniz oluyor mu?

Kitap ya da bir yazı okurken bir yerden sonra son kısımlarda ne okuduğunuzu unuttuğunuz, çoktan kopup gittiğiniz oluyor mu?

Aynı yerde uzun süre oturmakta güçlük çeker misiniz?

Arkadaşlarınız sürekli dalgın olduğunuzdan yakınır mı?

Bu ve benzeri şeylerin sizde olduğunu düşünüyorsanız bir uzmana gidip DEHB testi yapmasını isteyebilirsiniz.

Ritalin zararlı mıdır? 

Elbette her ilacın olduğu gibi bu ilacında bazı yan etkileri ve zararları vardır. Ancak öncelikle sormamız gereken soru şudur; ilacın kullanımı size ya da çocuğunuza ne katıyor? Ritalin kullanan birçok insanın akademik başarısı ya da işindeki başarısının arttığı gözlemlenmiştir. Bireyler normalde sürekli ertelediği işleri rahatça başına oturup yapabilmeye başlarlar. Çalışması gereken sınavları olduğunda normalde en fazla yarım saat çalışıp ara verirken, ilaç etkisindeyken saatlerce çalışırlar. Aynı zamanda bu süreçte yapılan çalışmalar dikkat tek bir konuya toplanabildiğinden çok daha verimli olur. Bireyler normalde çalıştıkları konuları birkaç defa okuduktan sonra anlarken, ilacın etkisindeyken çok daha çabuk anladıkları gözlemlenmiştir.

Yani ilacı kullanacak olan bireyler bu durumları göz önüne almalılar. Özellikle 18 yaş üzeri bireyler belli bir süre kullandıktan sonra yaşamlarındaki faydalarının, ilacın zararlarından daha ağır bastığını düşünürlerse ilacı kullanmaya devam edebilirler.

Çocuğumun Ritalin kullanması doğru mu?

İlacın etki sağladığı, bireye faydasının dokunduğu noktalara yukarıdaki paragrafta zaten değindik. Ancak çocuklar için kullanımı konusunda değinilmesi gerekilen noktalar vardır. 7-18 yaş arası bireylerde ilk düşünülmesi gerekilen çözüm ilaç olmamalıdır. Çocuğunuzu bir Psikolojik Danışman ya da Psikologa götürerek düzenli bir şekilde DEHB üzerinde çalışılması gerekmektedir. Düzenli Psikoterapi yapılan çocuklar dikkat eksikliği  konusunda ciddi bir yol katetmektedir. Yani bu konuda rakamsal olarak konuşmak gerekirse; Düzenli Psikoterapi yapılan çocuklar dikkat eksikliği konusunda %75 ilerleme kaydederken, bu sorunla başa çıkabilirken; ilaç kullanan çocuklarda ise bu %90-95 civarında olacaktır.

Bu yüzden erken teşhis konulması çok önemlidir. İlaç kullanımı psikoterapi yeterli kalmadığı noktalarda son çare olarak denenmelidir. Çünkü bir çok yan etkisi olan bu ilacı çocukluk dönemlerinde kullanmaya başlamak sorunu çözmeyecektir. Hatta uzun yıllar doz artırarak kullanılması gerektiğinden çocuğun fiziksel gelişimini de etkileyecektir. İlacın aynı şekilde psikolojik olarak da etkileri görülecektir.

Ritalin uyuşturucu mudur?

Ritali’nin etken maddesi olan Metilfenidat bir sinir sistemi uyarıcısıdır. İlacın bir uyuşturucu olduğu, kesinlikle kullanılmaması gerektiği konusunda bir çok yazı bulunmaktadır. Öncelikle bilinmesi gerekilen şey ilacın fiziksel bir bağımlılık yapmadığı konusudur. Yani ilaç kullanılmadığında bireyler yoksunluk belirtisi göstermezler. Metilfenidat bileşen olarak bazı uyuşturucu maddelerle benzerlik göstermektedir. Ancak bu kullanılan ilacın bir uyuşturucu olduğu anlamına gelmemektedir. Öncelikle düşünülmesi gerekilen nokta bu ilacın etkileri nelerdir? Çocuğum ya da ben bu ilacı kullandığımda faydasını görüyor muyum? Yaşamımı olumlu anlamda etkiliyor mu? Sonuç olarak bu ilaç devlet gözetiminde, dünyanın bir çok ülkesinde kullanılmaktadır. Bu ilaç hakkında hiçbir bilimsel deney yapmamış insanların çocuklarınıza uyuşturucu veriyorsunuz demesi bir o kadar komiktir. Bunu söyleyen kişiler, o çocuğun ya da bireyin ilaç kullanmadığı için düşük olan akademik başarısının ortaya çıkardığı sonuçların farkındalar mı?

Bir çoğumuz hasta olduğumuzda ilaç kullanmaktayız. Dişçiye gittiğimizde uyuşturması için iğne vurduruyoruz. Aynı şekilde asırlar önce insanlar birçok hastalıktan ölürken biz aşılar, ilerleyen tıp sayesinde daha uzun yıllar yaşayabiliyoruz. Bu yüzden bu ilacı bazı uyuşturucularla olan bileşen benzerliğinden dolayı kullanmayın demek doğru değildir. Önemli olan bireyin yaşamına sağladığı şey fayda mı yoksa zarar mı bunu saptayabilmektir.

Yukarıda belirttiğimiz gibi çocuklarda önceliğiniz daima Psikoterapi olmalıdır. İlaç Psikoterapi’nin yetersiz kaldığı noktalarda doktor gözetiminde kullanılabilir. Ek olarak bu ilacın elbette uzun vadede zararları olabilir, aynı şekilde kullandığımız bütün aşıların, ilaçların uzun vadede zararları olabilir. Yeni dünya düzeninde ilaç firmaları bizi farkında olmadan zehirliyor ya da geleceğimizi tehlikeye atıyor da olabilir. Elbette bunlarda daima bir ihtimal olacaktır. Ancak daima bu ihtimaller olduğu halde nasıl ki bazı ilaçları gerektiğinde hiç düşünmeden kullanabiliyorsanız, bu ilaca da aynı şekilde yaklaşmak gerekir.

 

Yazar Hakkında

Psikolojiktir

Yorum Yap