HaberlerPsikolojik Hastalıklar

Stres Bulaşıcı Mıdır?

Londra üniversitesi fizyoloji ve farmakoloji ana bilim dalı profesörü:  Stresin beyin üzerindeki etkisi, anksiyete, birçok kişilik bozukluğu, depresyon gibi hastalıklara bağlıdır diyor. Son yapılan araştrmalara göre stresin ve depresyonun bulaşıcı olabileceği söyleniyor fakat bu etkilerin beyin üzerinde nasıl bir etki yaratacağı henüz bilinmiyor.

Bu sorunun cevabını öğrenmek için profesör ve ekibi stresin etkilerini dişi ve erkek fareler üzerinde inceledi. Dişi ve erkek fareler çift olarak ayrıldı ve her çiftten bir fare alındı ardından bu fareler belli bir miktarda stres altına alındı ve çiftinin yanına bırakıldı. Stersli farenin ve stresi olmayan farenin beyinlerindeki sinir ağlarını kontrol eden hücrelerin ve özellikle de beyinin strese tepkisini kontrol eden CRH nöronların tepkisini incelediler. Strese maruz kalan farenin CRH nöron değeri ile stresten uzak kalan farelerin CRH değerinin aynı olduğu sonucuna vardırlar yani stresli fareden stressiz fareye stres bulaştığını saptadılar. Daha sonra profesör ve ekibi bu nöronları optogenetik yöntemler ile inceledi.

Böylece bu nöronları ışık yoluyla uyarabileceklerdi. Ekip bu nöronları stres sırasında susturduğunda, stresden sonra beyinde oluşabilecek etkileri önledi. Stresli bir bireyle etkileşimi sırasında stresli bireyin CRH nöronları susturulduğunda, stres diğer partnere aktarılmadı. Dikkat çekici bir şekilde farelerde bu nöronları ışık ile uyardıklarında farelerde stres olmasa bile her iki partnerin beyni de tıpkı gerçek bir stresin ardından oluşan tepkiyi verdi.Ekip bu CRH nöronun uyarılmasının ortağı uyaran fareden gelen bir ”alarm feremonu” denilen kimyasal sinyalin salınması ile oluştuğunu keşfetti. Sinyali algılayan fare sonra diğer fareleri uyarır. Stres sinyallerinin bu yayılımı, çeşitli türlerde sosyal ağların oluşumunda kritik olabilecek haberleşmenin sağlanması için anahtar bir görev görür.

Sosyal ağların bir diğer avantajı, olumsuz olayların etkilerini önleme (azaltma) gibi rolü vardır. Ayrıca profesör ve ekibi stresin önlenmesi için bir ipucu buldu. fakat bu kanıt biraz seçici oldu. Kadınlar da stresin CRH nöronu üzerindeki etkilerinin, stressiz partnerler ile hemen hemen yarısı kadar etki ettiği saptandı fakat bu durum erkekler için geçerli değil.

Profesör ve ekibi, fareler üzerinde ortaya çıkan bu tepkilerin aynısının insanlarda da olabileceğini düşünüyorlar.  ”Stresimizi bazen bilerek bazen bilmeyerek çok rahatlıkla diğer insanlara bulaştırabiliriz” diyor profesör.

Yapılan bu araştırmalar sonucu, stresin ve sosyal etkileşimlerinin karmaşık bir şekilde bağlantılı olduğunu göstermektedir.

 

 

Etiketler

Enes Calap

20 yaşındayım. Yaklaşık 4 yıldır psikoloji alanıyla yakından ilgileniyorum. Ancak lisansım bu alan üzerine olmadığı için girdiğim içerikler, kontrol ve düzenlemeden geçtikten sonra yayınlanıyor.

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close
Close